الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
539
دقائق العلاج ( فارسي )
بازوها و رانها و ساقهاى پا مفيد است اما فصد مناسب نيست ، ولى گاه قى سودمند است . در بيماريهاى قلبى چيزهائى در اينباره گفتهايم به آن مراجعه كن . 21 - تنگى نفس يا از تشنج ماهيچهها و پىها است كه درمانش روغنمالى با روغنهاى مرطوبكننده مىباشد و يا مادهاى است كه در گلو جمع شده و علاجش درمان خناق ( ديفترى ) يعنى غرغره و فرستادن ماده به پائين و ضماد كردن داروهائى است كه ورم را پس مىزند . و بايد از قى بپرهيزند و اگر از ضعف عصبى دستگاههاى تنفسى باشد ، درمانش تعديل بخشيدن بمزاج و تقويت مغز است و ساير انواع آن گذشت به آن مراجعه كن . 22 - ناراحتى و بيقرارى اگر از خلط گزندهاى باشد كه در فم معده جمع شده است درمانش سرد كردن معده و پاكسازى آن و به كار بردن قىآور است اگر از چيرگى حرارت و تندى خلطها باشد بايد بيمار در جاهاى خنك و نزديك جويبارها بياسايد و يا برگ بيد بر بستر او بريزند و برگها و گلها و ميوههاى سرد خوشبو در كنار او بگذارند و آب بر آنجا بپاشند . و نيز تنقيه او با آب خيار ، كدو ، خرفه و دهن الورد مفيد است . اگر مانعى نباشد پوشيدن لباس پنبه اى نمناك مفيد است و همينكه خشك شد بايد آن را با پيراهنى كه مرطوب باشد عوض كنند و چون تب از آثار جهنم است بهترين چيزى براى آن آب سرد است و اخبارى از آل محمد عليهم السلام در اينباره رسيده است كه خواهد آمد . 23 - سختى فرودادن اگر تب مداوم باشد بايد بيمار فصد شود و غذايش كاهو و سركه است و اگر اشتها داشته باشد ماء الشعير به او مىدهند و بايد كوشش كنند كه مزاج بيمار دائما لينت داشته باشد تا ناراحتى تمام شود .